آیش

آیش "Fallow" : مهمترین هدف آیش افزایش میزان ذخیره ی رطوبت است . در تعریف زراعی ، نکاشت گذاشتن زمین به مدت معینی را آیش می گویند ؛ ولی در دیمکاری جلوگیری از رشد هر گیاهی را در فصل آیش ، آیش می گویند .
بطور کلی سه نوع آیش وجود دارد :
1- آیش سبز : در این آیش علف های هرز کنترل نمی شوند و فقط زراعت انجام نمی گیرد . معمولا علف های هرز را به چرای دام اختصاص می دهند . کارایی این آیش زیاد نیست چون علف های هرز رطوبت خاک را تخلیه می کنند .
2- آیش سیاه : در این آیش عملا هیچگونه بقایای گیاهی در روی زمین باقی گذاشته نمی شود و عملا یک نوع مالچ خاکی است . در این مورد شخم برگردان زده و بقایا با خاک مخلوط می شوند . دو نوع آیش سیاه وجود دارد :
الف ) آیش سیاه زود : در این آیش بعد از برداشت محصول به زمین شخم برگردان زده می شود ( قبل از شروع بارندگی ) و در طول پاییز و زمستان رها می شود؛ بعد از پایان آخرین بارندگی پنجه غازی زده و رطوبت را حفظ می نمایند.
ب) آیش سیاه دیر : در این آیش پس از برداشت محصول ، زمین در طول پاییز و زمستان به حال خود رها شده و بعد از اتمام بارندگی شخم برگردان زده و مجددا با پنجه غازی حفظ رطوبت می نمایند . آیش سیاه معمولا خطر فرسایش ایجاد می کند . اگر خطر فرسایش آبی و بادی در پاییز و زمستان وجود داشته باشد از آیش سیاه دیر استفاده می نماییم. کارایی این آیش پایین و حدود 20% است .
3- آیش کلشی : مانند مالچ کلش است ، یعنی بقایای گیاهی روی زمین حفظ می شوند . در این حالت کنترل علف های هرز به سه صورت انجام می شود :
الف ) روش معمولی ( مکانیکی ) با استفاده از پنجه غازی
ب) روش شیمیایی که در آن یک تا دو بار پنجه غازی زده شده و سپس از علف کش استفاده می شود
ج) روش کنترل اکولوژیکی که در آن فقط با علف کش ها ، علف های هرز را کنترل می نمایند.
برنامه کلاسی
اول 92-93 کلیک نمائید:
ترجیحاً از مرورگر muzilla firefox و یا IE 9 به بالا استفاده شود
پیام تبریک آزمون کارشناسی ارشد 92

مرتضی غلامی قبولی در رشته مهندسی منابع آب دانشگاه بیرجند
محمد عبداللهی در مهندسي منابع طبيعي -محيطزيست -دانشگاه علوم كشاورزي ومنابع طبيعي گرگان
حامد باقری مهندسی منابع طبیعی -آبخیزداری دانشگاه علوم كشاورزي ومنابع طبيعي زابل
داکوچایف – پدر علم خاکشناسی

ویزلی وازیلِویچ داکوچایف، پدرعلم خاک یا پدولوژی او علم خاک را در کشور روسیه توسعه داده و شاید اولین کسی بود که به بررسی وسیع جغرافیایی انواع مختلف خاک ها پرداخت. بی اغراق سهم بزرگ او در علم، قرار دادن خاک در نقشه بود. او نظریه ای ارائه داد با این مضمون که تنوع جغرافیایی انواع مختلف خاک ها را می توان نه تنها با عوامل زمین شناسی ،(منشاء مواد) بلکه با آب و هوا وعوامل توپوگرافی وزمان در دسترس برای مطالعه خاک و خاک شناسی (تشکیل خاک ) توصیف کرد.
او با استفاده از این نظریه به عنوان پایه و اساس توانست اولین طبقه بندی در زمینه خاک را ارائه بدهد.
نظریه او به سرعت توسط دانشمندان خاک مانند هانس ینی ارائه داده شد. او بر
روی خاک کار کرد و طرح طبقه بندی خود را به ۵ عامل برای تشکیل خاک توسعه
داد. او در سال ۱۸۸۳ بعد از مطالعه وسیع در زمینه خاک روسیه به دنبال تئوری
خودش رفت.
نتیجه کارهایی که داکوچایف به عنوان عضو مدرسه خاک روسیه انجام داد لغت
نامه بین الملل علوم خاک بود واژه هایی مثل chernozem ,podosol, geley,
solonet>
همچنین یکی از دهانه های استثنایی مریخ را به نام او نام گذاری کردند
پرش هيدروليكي در مقطع مثلثي و مقايسه با مقطع مستطيلي
پرش هيدروليكي در مقطع مثلثي و مقايسه با مقطع مستطيلي
نویسندگان:
حسين حميدي فر، محمد حسين اميد* و جواد فرهودي
مجله علوم و فنون كشاورزي و منابع طبيعي
علوم آب و خاك / سال چهاردهم / شماره پنجاه و چهارم / زمستان ۱۳۸۹
(فایل: پی دی اف)
(صفحه:10)
اصلاح خاک های شور و قلیایی
دید کلی
تجمع املاح در خاک ، تاثیر عمده ای بر روی خواص فیزیکی و شیمیایی رس و هوموس داشته، کمیت و کیفیت جامعه نباتی عالی و پست خاک را تعیین میکند.
اغلب وجود املاح سدیم موجب انتشار ذرات رس و هوموس شده، لایه یا افق بسیار متراکمی در زیر خاک تشکیل می شود که مانع عبور آب و هوا به ریشه نباتات می شود. املاح موجود در خاک ، فشار اسمزی محلول خاک را افزایش داده، بدین ترتیب قدرت جذب آب را توسط گیاهان کاهش می دهند. از طرفی تعادل یونی را به هم زده و در بعضی مواد مانند املاح بر برای گیاهان سمی هستند. محصول گیاهان مزروعی در مناطق شور قلیایی ناچیز و کمیت و کیفیت محصول نیز قابل توجه نیست. این گیاهان در مقابل امراض و افات نیز مقاومت کمتری دارند.
چگونگی رشد گیاهان در خاکهای هالومورفیک
در خاکهای شور و شور _ قلیا که Ph آنها کمتر از 8.5 است، صدمات وارده به گیاهان از غلظت زیاد نمک در محلول خاک ناشی می شود. سلولهای گیاه در محلولهای نمکی آب خود را از دست داده و به اصطلاح پلاسمولیزه می شوند. این پدیده از این امر ناشی می شود که حرکت آب طبق خاصیت اسمز از محیط رقیق تر داخل سلولی به محیط غلیظ خارج صورت می گیرد. شدت وقوع این پدیده به عواملی مانند نوع نمک ، نوع سلول گیاهی و شرایط فیزکی خاک بستگی دارد.
محیط خاکهای قلیای با سدیم زیاد به سه طریق روی گیاه اثر نامطلوب بر جای می گذارد:
اثرات مضر قلیائیت زیاد تحت تاثیر غلظت های بالای کربنات و بی کربنات سدیم.
اثرات سمی یونهای بی کربنات ، Oh و ...
اثرات مضر سدیم روی متابولیزم و تغذیه.
این آثار نه تنها در خاکهای قلیایی ظاهر می شوند، بلکه در خاکهای شور و قلیای که نمکهای خنثای آنها شسته شده اند، نیز آشکار می گردند.
اصلاح و اداره خاکهای شور و قلیایی
معمولا برای جلوگیری از اثرات زیان آور خاکهای شور و قلیایی به سه طریق مختلف با این خاکها رفتار می شود: روش اول از میان بردن این نمکها است. روش دوم تبدیل نمکهای مضر به نمکهای کم ضررتر می باشد. روش سوم را می توان کنترل نامید. در دو روش اول هدف دفع نمکها و یا تغییر و تبدیل آنها است، در حالی که در روش سوم نحوه اداره خاک و عملیات کشاورزی را طوری تنظیم می کنند که نمک بطور یکنواخت در تمام خاک پخش شده و از تمرکز غلظت زیاد نمک در یک نقطه جلوگیری شود.
دفع نمک
معمول ترین راههای خروج نمک از خاک دو نوع است: زهکشی زیرزمینی و شستشوی خاک. بکار بردن این دو طریق تواما ، یعنی شستشوی خاک پس از گذاردن زهکشها در آن موثرترین و رضایت بخش ترین وسیله برای دفع نمک از خاک است. نمکهایی که از طریق بارندگی یا آبیاری وارد محلول خاک می شوند، از طریق زهکشها خارج می گردند.
اصلاح خاکهای شور و قلیایی موقعی موثر است که آب بکار رفته دارای نمک زیاد، ولی سدیم کم باشد، زیرا استفاده از آبهای کم نمک ، ممکن است به علت دفع نمکهای خنثی مساله قلیائیت را حادتر نماید. خروج نمکهای خنثی درصد سدیم قابل تعویض را در خاک بیشتر نموده و در نتیجه باعث افزایش غلظت یون Oh در محلول خاک می شود. این پدیده نامطلوب را می توان با تبدیل کربناتها و بی کربنات سدیم به سولفات سدیم دفع کرد. این امر را می توان با اضافه کردن سولفات کلسیم یا ژیپس ، به خاک قبل از شستشو انجام داد.
شوری خاک و تأثیر آن بر رشد گیاهان
شوری خاک و تأثیر آن بر رشد گیاهان
استان کرمان با توجه به واقع شدن در منطقه خشک و نیمه خشک کشور همواره با
مشکل شوری خاک و آب مواجه بوده که این عامل تأثیر زیادی بر نحوه رشد
گیاهان گذارده است، به طوریکه مشکل مذکور علاوه بر کاهش شدید محصول در
کشاورزی و ایجاد مشکلات عدیده برای کشاورزان این مناطق، از مهمترین عوامل
محدودیت کاشت گونه های گیاهی در فضاهای سبز شهری است.
شوری نماینده حضور یا مقدار اضافی از املاح محلول در خاک است که میزان آن
با EC نمایش داده می شود . (EC به معنی هدایت الکترولیت محلول خاک است که
از عصاره اشباع خاک به دست می آید.) و خاک شور به خاکی اطلاق می شود که
دارای EC بیش از 4 باشد. ( خاک با EC کمتر از 4 ، غیر شور است و حالصخیز
ترین خاکها EC کمتر از 1 دارند. )
شوری خاک در مناطق و اقلیمهای خشک و نیمه خشک دیده می شود که علت این
شوری کمبود بارندگی و نیز سرعت تبخیر زیاد آب است که باعث عدم انحلال نمکها
، عدم آبشویی و در نتیجه تراکم نمک در قشر خاک می گردد. ( به طوریکه در
مناطق خشک و نیمه خشک سطح خاک دارای شوره سفید رنگی است.) و این در حالی
است که در مناطق پرباران ، به علت بارندگی زیاد ، آب باران ، نمکهای موجود
در قشر خاک را شسته و با خود از سطح زمین حمل می کند. ضمن اینکه سرعت پایین
تبخیر در این مناطق مانع از تجمع نمک در خاک می گردد.
نمک می تواند در اثر تجزیه و تخریب عوامل جوی روی سنگهای ( آذرین و...)
به دست آید یا به صورت بخار، گاز ، مواد مذاب و ... از دهانه آتشفشان خارج
گردد. در هر حال نمک به دست آمده ، در اثر حرکت آب و یا به طور مستقیم وارد
دریا خواهد شد. پس می توان گفت منبع تمام نمکها دریاست و در اثر چرخه
دائمی و بسته بین دریا و خشکی ، بین آنها در حال مبادله است .
ترکیبات خاک شور
به طور کلی در خاک املاح زیادی وجود دارد اما مهمترین املاحی که شوری را سبب می شوند شامل موارد زیر می باشد:
کاتیون های ( سدیم، کلسیم و منیزیم) و آنیون های ( کلر، سولفات، کربنات و
بی کربنات) که ترکیب آنها تشکیل نمکهای : کلرور سدیم، سولفات سدیم، کلرور
منیزیم، کلرور کلسیم، سولفات کلسیم، سولفات منیزیم، بی کربنات سدیم، کربنات
سدیم و بی کربنات کلسیم را می دهد.
میزان سمیت و مخرب بودن یک نوع نمک در درجه اول به میزان حلالیت آن بستگی
دارد، اثرات مخرب ناشی از بی کربنات سدیم ، کلرور سدیم ، سولفات و کربنات
سدیم بیشتر از سولفات منیزیم و کلرور کلسیم است به طوریکه اثر کربنات سدیم
تقریباً 10 برابر مخربتر از سولفات منیزیم و کلرور کلسیم ذکر گردیده است.
بافت خاک نیز در میزان جذب نمکها و کاهش یا افزایش اثرات مخرب آن نقش
مؤثری دارد و خاکهای بافت ریز به علت کاهش آبشویی ( زهکشی
پایین) و... اثر مخربتری نسبت به خاک بافت درشت و شور دارد.
اما اصلی ترین عامل ایجاد خسارت به گیاه در اثر شوری:
وجود املاح زیاد در خاک است که باعث افزایش غلظت محلول خاک شده و این
موضوع سبب می گردد، حتی در شرایطی که آب در دسترس گیاه وجود دارد، به علت
اختلال در فرایند اسمز ، ریشه قادر به جذب آب نبوده و حتی در شوری زیاد خاک
، گیاه مقداری آب را نیز از دست بده که در این حالت گیاه دچار خشکی
فیزیولوژیکی می گردد.




وبلاگ علمی واطلاع رسانی ویژه دانشجویان رشته مهندسی کشاورزی